İçindekiler
Mahpusların aile ilişkilerini sürdürebilmeleri ve toplumla bağlarını koparmamaları için dış dünyayla iletişim kurmaları büyük önem taşır. Bu iletişim yollarından biri de görüş hakkıdır. Mahpusların görüş hakkı aile yaşamına saygı hakkı gözetilerek değerlendirilmelidir. Bu kapsamda, ziyaret sırasında yaşayacağınız bir soruna ilişkin 15 gün içinde İnfaz Hakimliği’ne başvurabilirsiniz.
Ağırlaştırılmış müebbet mahpuslar hariç olmak üzere mahpuslar, aileleri ve yakınlarıyla haftada bir, ayda toplam dört kez görüş yapabilir. Bu görüşlerden üç tanesi kapalı görüş, bir tanesi açık görüş olacak şekilde gerçekleştirilir. Kapalı görüşler, mahpus ile ziyaretçi arasında cam bariyer bulunan ve sesli iletişimin telefon ile sağlandığı özel bölümlerde yapılır.
Mahpuslar kapalı görüşte yalnızca eşi, anne, babası, büyükanne ve büyükbabası, çocuğu, torunu, kardeşi, gelini, damadı, kayınbiraderi, baldızı, yengesi, eniştesi, görümcesi, kayınvalidesi, kayınpederi, kayınvalidesinin annesi ve babası, kayınpederinin anne ve babası, eşinin başkasından olma çocuğu, büyükanne ve büyük babasının anne ve babaları, torun çocuğu, kardeş çocuğu, eşi, amcası, halası, dayısı, teyzesi ve bunların eşleri ile vasisi, kayyımı ile görüşebilir. Ayrıca, bu kişiler dışında üç ziyaretçi ile görüşme hakkı bulunmaktadır.
Mahpus; kendisine tebliğ edildikten sonra altmış gün içerisinde kuruma vereceği bir dilekçe ile üç ziyaretçisinin ad ve soyadını bildirmelidir. Mevzuatta ad ve soyad şeklinde belirtilse de uygulamada ziyaretçilerin T.C. kimlik numaralarını da bildirmeleri istendiği görülmektedir. Kuruma bildirilen bu üç ziyaretçinin yapılan soruşturma sonucunda ziyaretçi olmasının sakıncalı bulunması halinde, bu karar itiraz edilebilir. Mahpuslar, üç ziyaretçiyi ağır hastalık, doğal afet gibi zorunluluk halleri ve altı ay boyunca görüşe gelmemeleri durumunda, yeniden dilekçe vererek değiştirebilirler.
Ziyaret günleri ve saatleri ile bir hükümlü ve tutuklunun görüşebileceği ziyaretçi sayısı hapishane idaresi tarafından kurumun internet sitesinde ilan edilir. Ziyaret gün ve saatlerinde değişiklikler yaşanabildiği için bu bilgiler ziyaret öncesi sık sık kontrol edilmelidir. Ziyaret saatinin son anda değiştirilmesi durumunda, durum açıklanarak hapishane savcısından ziyaret izni talep edilebilir.
Mahpusun ailesinden uzak bir hapishanede bulunması sebebiyle ailesinin görüş hakkını kullanamadığı durumlarda, mahpus ailesine yakın bir hapishaneye nakil talebinde bulunabilir. Bu konuda mevzuatta özel bir düzenleme bulunmakla birlikte Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (17 Eylül 2019 tarih Avşar ve Tekin v. Türkiye) ve Anayasa Mahkemesi’nin (2017/30369 başvuru numaralı 30/09/2020 tarihli Ahmet Kılıçelli) bu konuya ilişkin kararları bulunmaktadır.
Mahpus, bir yakının yaşadığı ağır bir hastalık sebebiyle de ziyaret talebinde bulunabilir. Bu hususta kanunda mahpusun iyi hal durumuna göre ikili bir düzenleme mevcuttur:
Hükümlülük süresinin onda birini iyi halle geçiren bir mahpusun ana, baba, eş, kardeş veya çocuğunun yaşamsal tehlike oluşturacak önemli ve ağır hastalık hâllerinin veya deprem, su baskını, yangın gibi felâketler nedeniyle zarara uğradıklarının belgelendirilmesi koşuluyla yol süresi dışında on güne kadar mazeret izni verilebilir.
İyi hal şartı aranmaksızın mahpusun Sağlık Kurulu raporu ile belgelendirilmesi şartıyla ana, baba, eş, kardeş, çocuk ile eşin anne veya babasından birinin yaşamsal tehlike oluşturacak önemli ve ağır hastalık hâllerinin bulunması nedeniyle bunlardan her biri için toplamda iki defaya mahsus olmak üzere hasta ziyareti amacıyla yol süresi dışında bir güne kadar mazeret izni verilebilir.
Avukat Görüş Hakkı
Mahpusların kendilerini hukuki, ticari ve sosyal alanlarda temsil ettirebilmeleri açısından avukat görüşmeleri özel bir öneme sahiptir. Tutuklu mahpuslar, avukatlarıyla zaman ve sayı sınırı olmaksızın görüşme hakkına sahiptir. Hükümlü mahpuslar, hükmün kesinleşmesinden sonra, vekaletname aranmaksızın en fazla üç kez avukatla görüşebilirler. Bu görüşmeler, mesai saatleriyle sınırlıdır. Henüz cezası kesinleşmemiş, yani kanun yollarına başvurmuş hükümözlü mahpuslar, tutuklu mahpuslarla aynı usullere tabi olarak avukatlarıyla görüşebilirler. Mahpusun avukat ile görüşmesi hiçbir surette engellenemez.
Görüş süreleri yetişkin mahpuslar için yarım saatten az, bir buçuk saatten fazla olmamak üzere; çocuk mahpuslar için ise bir saatten az üç saatten fazla olmamak üzere hapishane yönetimi tarafından belirlenir. Aynı ceza infaz kurumunda bulunan mahpuslar yukarıda sayılan aile bireylerinden olmaları halinde birbirleri ile görüş haklarını kullanabilirler. Bu sebeple yukarıda sayılan bir yakınınızın bulunduğu kuruma nakil isteyebilirsiniz. Ancak bu husus ağırlaştırılmış müebbet mahpuslar için uygulanmaz.
Açık görüşler, mahpusların ve yakınlarının fiziksel temas kurabildiği yerlerde gerçekleştirilir. Mahpuslar anne, baba, eş, çocuk ve torunlarıyla açık görüş yapabilirler. Açık görüşler sırasında mahpuslara para, kıymetli evrak veya belge verilemez.
Yabancı Mahpusların Görüş Hakkı
Yabancı uyruklu mahpuslar, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı mahpuslarla aynı görüş haklarına sahiptir. Ancak, yabancı mahpusların görüş hakkını kullanabilmeleri için, öncelikle görüşe gelecek kişinin kimlik ve iletişim bilgilerinin Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından tespit edilmesi gerekmektedir. Bu tespit sürecinde, mahpus veya ziyaretçi, vatandaşı oldukları ülkenin diplomatik temsilciliklerinden (konsolosluk vb.) destek talebinde bulunabilir.
Ağırlaştırılmış Müebbet Mahpusların Görüş Hakkı
Ağırlaştırılmış müebbet mahpuslar ise bir açık, bir kapalı olmak üzere ayda iki kez görüş gerçekleştirebilir. Mahpuslar bu görüşlerde bir saati geçmemek üzere yalnızca eşi, çocukları, torunları, torunlarının çocukları, annesi, babası, büyükannesi, büyükbabası, büyükannesi ve büyükbabasının anne ve babaları, kardeşleri ve vasisi ile görüşebilirler.
Ağırlaştırılmış müebbet mahpuslar, kapalı görüşlerde görüşecekleri ile teker teker görüşmek zorundadırlar. Bu usul sadece kapalı görüşler için uygulanabilir. Ağırlaştırılmış müebbet mahpusların açık görüşleri açısından böyle bir sınırlama söz konusu değildir. Bu tip bir uygulama ile karşı karşıya kalmanız durumunda kanun yararına bozma yoluna başvurmayı deneyebilirsiniz.
Görüş Hakkının Kullanılamadığı Durumlar
Ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma ve hücreye koyma disiplin cezası kesinleşmiş olup da bu cezaları infaz edilmekte olan mahpuslar ziyaret hakkını gerçekleştiremezler. Ancak, çocuk mahpusların hiçbir surette annesi, babası, kardeşleri, avukatı, resmî ve yetkili merciler ile yasal temsilcisiyle görüşmesi engellenemez. Açık ceza infaz kurumlarında ve ile çocuk eğitimevlerinde bulunan mahpusların görüşleri açık görüş usulüne uygun yapılır.
Detaylı bilgi için bakınız:
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (Madde 83-86).
Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmesi Hakkında Yönetmelik.
Bu bilgi notu 1 Aralık 2025 tarihinde güncellenmiştir.