İçindekiler
Çocuk mahpuslar yetişkin mahpuslardan farklı infaz rejimine ve haklarına sahiptir.
Görüş ve İletişim Hakkı
Çocuk mahpusun görüş süreleri yetişkin mahpusa göre daha fazla ve görüşlerin her zaman açık görüş esas alınarak yapılacağı düzenlenmiştir. Mevzuata göre çocuk hükümlüler için ziyaret süresi bir saatten az, üç saatten fazla olmaması gerektiği belirtilmiştir. Her ne sebeple olursa olsun çocukların; annesi, babası, kardeşleri, avukatı, resmî ve yetkili merciler ile yasal temsilcisiyle görüşmesi engellenemez. Bunun yanı sıra çocuk mahpus telefonla görüşme hakkından haftalık olarak 60 dakika görüntülü görüşmeden, o hafta ziyaretçisi yoksa 120 dakika, mahpus görüntülü görüşme yapmadıysa 10 dakika, eğitim evlerinde ise zaman kısıtlaması olmaksızın belirlenen ücret karşılığında yararlanabilir.
Eğitim Hakkı
Bir çocuk mahpus kapalı hapishanede olması veya eğitimevinde bulunması dolayısıyla öğrenim hakkından farklı şekillerde yararlanır. Çocuk mahpus eğer okula devam ediyorken tutuklanmışsa, sınavlarına girebilmesi için gerekli işlemler hapishane yönetimi tarafından yerine getirilir. Çocuk mahpus tahliye olduktan sonra 5 gün içerisinde okuluna bu mazeretini bildirmelidir. Böylelikle kapalı hapishanede/eğitimevinde geçirdiği süre devamsızlık olarak sayılmayacaktır. Kapalı hapishanede bulunan çocuk mahpus sadece açık öğretim hakkından yararlanabilir. Bu süreçte çocuk mahpuslardan açık öğretime kayıt veya sınav parası alınamamaktadır. Eğitimevinde bulunan bir çocuk mahpus ise yaygın öğretimin yanısıra örgün öğretimden de faydalanabilir. Normalde 18 yaşını dolduran bir çocuk mahpusun yetişkin hapishanesine alınması gerekirken eğitimevinde bulunan ve eğitimine devam eden çocuk mahpus 21 yaşına kadar kurumda kalabilir.
Bulundurulabilecek ya da Gönderilebilecek Eşyalar
Çocuk mahpus kapalı hapishanede bulundurabileceği eşyalara ilişkin yetişkin bir mahpusla aynı yönetmeliğe tabi ise de eğer çocuk mahpus, eğitimevindeyse kurum güvenliğini aksatmamak ve kanuna aykırı olmamak şartıyla idare ve gözlem kurulu kararıyla başka eşyalara da sahip olabilir. Yönetmeliğe göre bir çocuk mahpusun bulundurabileceği eşyalar şunlardır: üç çift ayakkabı, bir çift terlik, bir adet kemer ve gerektiği kadar iç çamaşırı ve çorap ile aynı tür eşyadan 6 adedi geçmeyecek ve toplamda 30 parçayı aşmayacak şekilde; başörtüsü, fular, içlik, havlu, bornoz, palto, manto, mont, ceket, hırka, pantolon, etek, elbise, eşofman, gömlek, kazak, pijama, tişört, kravat, kaşkol. Yönetmelikte geçen gerektiği kadar ibaresinden anlaşılması gereken çocuk mahpusun ihtiyaç duyabileceği kadar iç çamaşırı ve çorabın bulunmasıdır. Bu konuda hapishanelerin uygulaması değişkenlik gösterse de bazı hapishanelerde iç çamaşırı sınırlaması bulunmakta ve bu ihtiyaçlara erişimi engellenebilmektedir. Bu durumda çocuk mahpusun çoraba ihtiyaç duyması halinde neden daha fazla eşyaya ihtiyaç duyduğunu idareye açıklamalı veya yazılı olarak gerekçelendirip talep etmesi gerekebilir. Çocuk mahpus eskiyen eşyalarını görüşe gelen ziyaretçileri aracılığıyla yenileriyle değiştirebilir.
Çocuk mahpusların kullandıkları elektrik gideri bulundukları kurum tarafından karşılanır ve çocuk mahpusların maddi durumu yetersiz olduğunun tespiti halinde eşya gönderim giderleri kurum bütçesinden karşılanır.
Cenazeye Katılma Hakkı
Eğitimevinde bulunan çocuk mahpuslar da tıpkı yetişkin mahpuslar gibi ana, baba, kardeş gibi yakınlarının ölümü nedeniyle mazeret izni kullanarak refakatsiz bir şekilde cenazeye katılabilirler.
Detaylı bilgi için bakınız:
5272 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun 83. Madde.
Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmesi Hakkında Yönetmelik 5/b, 9, 17/5, 18 Madde.
Bu bilgi notu 1 Aralık 2025 tarihinde güncellenmiştir.