Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CİSST) olarak, Diyarbakır Kadın Kapalı Hapishanesi’nde tutulan Seda Baykan’ın koşullarına ilişkin tarafımıza ulaşan bilgiler ve sürdürdüğü açlık grevi nedeniyle yaşanan gelişmeleri kaygıyla takip ediyoruz.
CİSST’e ulaşan mektuplarda, Seda Baykan’ın uzun süredir tek kişilik odada tutulduğu, diğer mahpuslarla düzenli sosyal temas kuramadığı, bulunduğu bölümde bazı mahpuslar tarafından tehdit ve baskıya maruz bırakıldığı yönünde bilgiler aktarılmaktadır. Baykan’ın güvenliğine ilişkin kaygılar yaşadığı, yaptığı başvurulara rağmen koşullarında herhangi bir değişiklik sağlanmadığı ve ailesine yakın bir hapishaneye sevk edilmeyi talep ettiği belirtilmektedir. Tarafımıza iletilen bilgilere göre Baykan, bu koşulların sonlandırılması ve sevk talebinin değerlendirilmesi amacıyla 1 Nisan 2026 tarihinde açlık grevine başlamıştır. Açlık grevi bugün itibarıyla 71. gününe ulaşmıştır.
Özgürlüğünden yoksun bırakılmak, kişinin diğer temel haklarını kaybetmesi anlamına gelmemektedir. Mahpusların insan onuruna uygun koşullarda tutulması, fiziksel ve ruhsal bütünlüklerinin korunması ve sosyal ilişkilerini sürdürebilmelerine imkân tanınması devletin sorumluluğundadır. Birleşmiş Milletler Mandela Kuralları ve Avrupa Cezaevi Kuralları, mahpusların diğer kişilerle temas kurabilmelerinin ve aile bağlarını sürdürebilmelerinin önemini vurgularken, uzun süreli izolasyonun fiziksel ve ruhsal sağlık üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceğine işaret etmektedir.
Açlık grevleri, sağlık ve yaşam hakkı bakımından ciddi riskler barındıran eylemlerdir. Açlık grevinin ilerleyen aşamalarında ortaya çıkabilecek sağlık sorunları geri döndürülemez sonuçlara yol açabilmektedir. Bu nedenle yetkililerin mahpusun taleplerini hızlı biçimde değerlendirmesi, sağlık durumunu yakından izlemesi ve gerekli önlemleri gecikmeksizin alması büyük önem taşımaktadır.
Yetkilileri;
- Seda Baykan’ın koşullarına ilişkin tarafımıza ulaşan iddiaları etkili biçimde incelemeye,
- Güvenliğine ilişkin kaygılar ve tehdit iddialarını araştırmaya,
- Uzun süreli izolasyona ilişkin kaygıları giderecek ve sosyal temas imkanlarını güçlendirecek adımlar atmaya,
- Sevk talebini gecikmeksizin değerlendirmeye,
- Sağlık durumunun düzenli ve bağımsız tıbbi değerlendirmelerle izlenmesini sağlamaya,
- Sağlık ve yaşam hakkını korumaya yönelik gerekli tedbirleri almaya
çağırıyoruz.
CİSST olarak süreci takip etmeye ve gelişmeleri kamuoyu ile paylaşmaya devam edeceğiz.
Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CİSST)
