İçindekiler
İnfaz erteleme kesinleşmiş hapis cezasının infazının belirli sebeplerle bir süre ertelenmesidir. İnfaz erteleme durumunda hapis cezası ortadan kalkmaz, cezanın infazı bir süre ertelenir. Erteleme süresi sonrası ceza infaz edilmeye devam eder.
İnfaz erteleme talebi cezanın infazı başlamadan talep edilebildiği gibi belirli sebeplerin varlığı halinde cezanın infazına başlanmış dahi olsa sonradan talep edilebilir. Erteleme sürecinde cezası ertelenen mahpusa çeşitli yükümlülükler getirebilir.
Kimler Başvuru Yapabilir?
İnfaz erteleme talebi hükümlü mahpusun kendisi, vasisi veya avukatı tarafından yapılabilir.
Başvuru Nereye Yapılır?
İnfaz erteleme için cezanın infaz edildiği yer Cumhuriyet Başsavcılığına bir dilekçe ile başvurulur. İnfaz erteleme başvurusu reddedildiğinde sırasıyla itiraz için başvurulacak merciler şu şekildedir:
Hapis cezasının infazının ertelenmesine ilişkin Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen karara karşı infaz hakimliğine başvurulabilir. İnfaz hakimliği tarafından verilen karara karşı tebliğden itibaren iki hafta içerisinde ise Ağır Ceza Mahkemesinde itiraz edilebilir. Ağır ceza mahkemesinin cezanın infazının ertelenmesine ilişkin verdiği karar kesindir. Bu karara karşı tebliğ tarihiden itibaren otuz gün içerisinde Anayasa Mahkemesine başvuru yapılabilir.
Hapis Cezasının İnfazının Hastalık Nedeniyle Ertelenmesi
Mahpus bir akıl hastalığına yakalanması durumunda iyileşinceye kadar herhangi bir süre olmaksızın bir sağlık kuruluşunda tedavi altına alınır. Mahpusun sağlık kuruluşunda bulunduğu süreler hapishanede geçmiş gibi sayılarak cezası infaz edilmiş sayılır. Kural olarak kanser, kalp yetmezliği gibi başkaca ağır bir hastalığının bulunması durumunda cezanın infazı hastanelerin mahpuslara ayrılmış bölümlerinde devam edilir. Ancak bu durumda dahi hapis cezasının infazı mahpus için hayati bir tehlike oluşturuyorsa mahpusun cezasının iyileşinceye kadar herhangi bir süre olmaksızın geri bırakılmasına karar verilir.
Ağır hastalık veya engellilik sebebiyle hayatını yalnız idame ettiremeyen ve tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahpusun cezasının infazı iyileşinceye kadar herhangi bir süre olmaksızın ertelenebilir.
Hastalık nedeniyle hapis cezasının ertelenebilmesi için akıl hastalığı veya ağır hastalığın tespiti adli tıp kurumundan alınan bir raporla tespit edilir. Hastalık nedeniyle hapis cezasının ertelenebilmesi için suç tipi ayrımı yoktur.
Hapishaneye girerken gebe olan veya doğum yaptığı tarihten bir yıl altı ay geçmemiş kadın mahpusların infazı geri bırakılır. Doğumdan bir yıl altı ay geçtikten sonra kadın mahpusun infazına devam edilir. Çocuğun ölmüş olması halinde cezanın infazı doğumdan itibaren iki ay ertelenir.
Hapis cezasının infazına başlanmış olsa bile en fazla 10 yıl hapis cezasına mahkûm olan mahpuslar ile, adli para cezası ödenmediği için hapis cezasına çevrilen kadın mahpusların engelliliği nedeniyle bakıma muhtaç veya ağır bir hastalığa maruz kalan on sekiz yaşını doldurmamış bir çocuğunun bulunması ve toplum için tehlikeli oluşturmaması durumunda hapis cezasının infazı bir yıla kadar ertelenebilir. Erteleme süresi altı ayı geçmemek kaydıyla en fazla dört kez uzatılabilir. Bu durumda da çocuğun engellilik durumunun veya ağır hastalığının tespiti için adli tıp kurumundan rapor alınır. Cezasının infazı ertelenen mahpus çeşitli yükümlülüklere tabi tutulur.
Hapis Cezasının İnfazının Mahpusun İsteğiyle Ertelenmesi
Kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirle işlenen suçlarda ise beş yıl veya daha az süreli hapis cezasının infazı, çağrı üzerine gelen hükümlünün istemi üzerine her defasında bir yılı geçmemek üzere en fazla iki kez ertelenebilir. Hapis cezası ertelenen mahpus hakkında kasten işlenen bir suç dolayısıyla kamu davası açılması halinde infazın ertelenmesi kararı geri alınarak ceza infaz edilir.
Kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirle işlenen suçlarda beş yıl veya daha az hapis cezası infaz edilen mahpusun, infazı başlamış olsa dahi; eğitim, ana, baba eş veya çocuklarının ölümü, ağır hastalığı veya bakıma muhtaç olmaları, mahpusun hastalığının sürekli bir tedaviyi gerektirmesi, ticari faaliyetlerinin yürütülebilmesi gibi zorunlu ve çok ivedi hallerde bir yılı geçmeyen sürelerle en fazla iki defa infaz ertelenebilir. Bu madde kapsamında sayılan sebepler sadece birer örnekten ibarettir. İnfazın ertelenmesini zorunlu kılan herhangi önemli bir sebep başvuru konusu yapılabilir.
Mahpusun isteğiyle hapis cezasının ertelenmesi terör suçları, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, mükerrirlere özgü infaz rejimini tabi olanlar, disiplin ve tazyik hapsine mahkûm olanlar açısından uygulanmaz.
Detaylı bilgi için bakınız:
5272 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (Madde 16, 16A,17,17A)
Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmesi Hakkında Yönetmelik (Madde 42, 43)
Bu bilgi notu 1 Aralık 2025 tarihinde güncellenmiştir.