Bu kitap, Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği’nin, “Türkiye Hapishaneler Enformasyon Ağı” projesi kapsamında gerçeştirilen “Türkiye’de Mahpus Olmak” konferansında sunulan çalışmalardan oluşmaktadır.
Bu kitap, Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği’nin, 1 Şubat 2013-31 Aralık 2015 tarihleri arasında sürdürdüğü “Hapishaneler, Sivil Toplum ve Üniversitelerin Rolü” projesi kapsamında 28 Aralık 2015 tarihinde düzenlediği konferansta yapılan sunumlardan ve konferansa gönderilen tebliğlerden oluşmaktadır.
Bu kitap, Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği’nin “Hapiste Sağlık” projesi kapsamında yürüttüğü faaliyetler sırasında edindiği bilgileri kamuoyuyla paylaşmak için kaleme alınmıştır.
Hasta mahpusların koşulları ve sorunları, hapishaneler söz konusu olduğunda Türkiye’nin başlıca problemlerinden birini oluşturmaktadır. Bu kitap, bu sorunu ana hatlarıyla ortaya koymanın yanı sıra 2016 yılına ilişkin değerlendirmeleriyle güncel veriler de sunmaktadır. Bu kitabın, hasta mahpusların sorunlarının çözümüne küçük de olsa bir katkı sunabilmesini umut ediyoruz.
This MA thesis is the outcome of researches conducted to understand the Turkish penal system and the violations of prisoners’ rights within it. The aim of the research was to analyse the conditions of this category of prisoners in the national law and to see if the International and European standards applied to it. The objectives of this research include:
• Evaluating the International, European and National standards on aggravated life imprisonment
• Investigating the legal/rights framework of aggravated life imprisonment in Turkey
• Exploring the threats to the State Security and the changes of the Turkish Constitution
• Assessing possible scenarios after the failed Coup for aggravated life prisoners
• Analysing the national mechanism of monitoring for prisoners‘ rights and the role of national
NGOs.
Batı Avrupa’nın tarihsel koşullarına göre gelişen sivil toplum ve sivil toplum kuruluşu kavramları küreselleşme sürecinin getirdiği yönetimsel değişikliklerin etkisi ile birlikte çok düzeyli yönetişim yaklaşımının temel aktörü olmuştur. Ulusal ve uluslararası alanda yaşanan değişiklikler ile sivil toplum kuruluşları farklı düzeylerde ve farklı hak temelli konularda etkisini göstermektedir. Bu çalışmada da değişen anlayış çerçevesinde yerelde faaliyet gösteren hak temelli sivil toplum kuruluşlarının mahpus ve hapishane çalışmalarındaki yeri, bakış açıları ve bu süreçteki faaliyetleri gibi yönelimleri incelenmiştir.
Mahpus hakları ve hapishane çalışmalarına yerel katılımı arttırmak ve sivil toplum kuruluşlarının birbirlerini çapraz kesen alanlarda çalışmalar yapmasını teşvik etmek amacıyla hazırlanan “Yerelde Sivil Toplum Kuruluşlarının Mahpus ve Hapishane Çalışmalarındaki Yeri” araştırma çalışması ile İzmir’de farklı hak temelli alanlarda Kadın, Roman, LGBTİ, Engelli, Genç çalışma yapan sivil toplum kuruluşlarının alan ile ilgili bakış açıları, beklentileri ve yeri analiz edilmiştir.
Yapılan analizler sonucunda, özel ihtiyaçları olan gruplar özelinde faaliyet gösteren hak temelli sivil toplum kuruluşlarının mahpus ve hapishane çalışmalarına katılımlarının daha fazla olmasının gerekliliği ortaya çıkmıştır. İstanbul merkezli olarak çalışma yapan CİSTT kurumunun çalışmalarının önemli olmakla beraber yereldeki sivil toplum kuruluşları tarafından sahiplenilmemesi ve bu çalışmalardan STK’ların farkında olmamaları da çalışmanın önemli sonucudur. Özellikle saha çalışması kapsamında görüşülen sivil toplum kuruluşu temsilcileri, özel ihtiyaçları olan mahpuslara yönelik yerel ve ulusal düzeyde mutlaka çalışmaların devam etmesi gerekliliğini vurgulanmış, bu çalışmaların bir kesime ait olmadığı tüm toplumsal kesimin bu çalışmalara sahip çıkması gerektiği ifade edilmiştir. Bu çerçevede hapishane ve mahpus çalışmalarında hazırlanacak politika önerileri ve belgelerinde karar alma süreçleri STK katılımına daha fazla açılmalı, idarenin işleyişinde yönetişim anlayışı daha fazla hâkim kılınmalıdır.
Türkiye’de İşçi Mahpus Olmak kitabı, çalıştığımız spesifik alanlara ilişkin 7. El Kitabımızdır. Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği olarak “özel ihtiyaçları olan mahpuslar” olarak nitelendirdiğimiz mahpus gruplarına ilişkin çalışmaları ve bu alanda bilgi üretilmesini önemsiyoruz. Türkiye’de İşçi Mahpus Olmak kitabında işyurtlarında çalıştırılma konusu başta olmak üzere işçi mahpusların güncel durumu, işçi mahpusların çalışma koşulları, üretim faaliyetleri ve iş kolları, ücretleri, iş güvenliği ve işçi sağlığı gibi birçok konuya yer vermiştir.
2015 yılı içerisinde basında yer alan, Türkiye hapishaneleri konulu haberlerin derlendiği “Türkiye Hapishaneler Almanağı 2015” isimli bu çalışmamız hem Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği / Türkiye Hapishane Çalışmaları Merkezi (CİSST / TCPS) için, hem de hapishane çalışmaları alanında bir ilk niteliği taşıyor. Almanağı, hapishaneler alanına dair bir veri bankası olarak düşündük ve hazırladık. Bu konuda çalışanlar, Almanak sayesinde 2015 yılında Türkiye hapishanelerinin gündeminin ne olduğunu, bu gündemin basına nasıl yansıdığını bir bütün olarak görebilme şansına sahipler artık.
Bu kitap, Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği’nin, “Türkiye Hapishaneler Enformasyon Ağı” Projesi kapsamında gerçeştirilen “Türkiye’de Mahpus Olmak” Konferansı’nda sunulan çalışmalardan oluşmaktadır.
