Batı Avrupa’nın tarihsel koşullarına göre gelişen sivil toplum ve sivil toplum kuruluşu kavramları küreselleşme sürecinin getirdiği yönetimsel değişikliklerin etkisi ile birlikte çok düzeyli yönetişim yaklaşımının temel aktörü olmuştur. Ulusal ve uluslararası alanda yaşanan değişiklikler ile sivil toplum kuruluşları farklı düzeylerde ve farklı hak temelli konularda etkisini göstermektedir. Bu çalışmada da değişen anlayış çerçevesinde yerelde faaliyet gösteren hak temelli sivil toplum kuruluşlarının mahpus ve hapishane çalışmalarındaki yeri, bakış açıları ve bu süreçteki faaliyetleri gibi yönelimleri incelenmiştir.
Mahpus hakları ve hapishane çalışmalarına yerel katılımı arttırmak ve sivil toplum kuruluşlarının birbirlerini çapraz kesen alanlarda çalışmalar yapmasını teşvik etmek amacıyla hazırlanan “Yerelde Sivil Toplum Kuruluşlarının Mahpus ve Hapishane Çalışmalarındaki Yeri” araştırma çalışması ile İzmir’de farklı hak temelli alanlarda Kadın, Roman, LGBTİ, Engelli, Genç çalışma yapan sivil toplum kuruluşlarının alan ile ilgili bakış açıları, beklentileri ve yeri analiz edilmiştir.
Yapılan analizler sonucunda, özel ihtiyaçları olan gruplar özelinde faaliyet gösteren hak temelli sivil toplum kuruluşlarının mahpus ve hapishane çalışmalarına katılımlarının daha fazla olmasının gerekliliği ortaya çıkmıştır. İstanbul merkezli olarak çalışma yapan CİSTT kurumunun çalışmalarının önemli olmakla beraber yereldeki sivil toplum kuruluşları tarafından sahiplenilmemesi ve bu çalışmalardan STK’ların farkında olmamaları da çalışmanın önemli sonucudur. Özellikle saha çalışması kapsamında görüşülen sivil toplum kuruluşu temsilcileri, özel ihtiyaçları olan mahpuslara yönelik yerel ve ulusal düzeyde mutlaka çalışmaların devam etmesi gerekliliğini vurgulanmış, bu çalışmaların bir kesime ait olmadığı tüm toplumsal kesimin bu çalışmalara sahip çıkması gerektiği ifade edilmiştir. Bu çerçevede hapishane ve mahpus çalışmalarında hazırlanacak politika önerileri ve belgelerinde karar alma süreçleri STK katılımına daha fazla açılmalı, idarenin işleyişinde yönetişim anlayışı daha fazla hâkim kılınmalıdır.